ĐÊM DÀI CHO KẺ THỨC
Đêm
dài cho kẻ thức,
Đường dài cho kẻ mệt
Luân hồi dài cho kẻ ngu
(Kinh Pháp cú số 60)
Ngôi chùa nằm trên núi, ở một vị trí vô cùng lư tưởng với núi vây quanh và biển xanh bên dưới. Đứng bên ngoài chánh điện nh́n xuống biển xanh, tôi chợt nhớ khung cảnh hữu t́nh của quán Auberge des Roches Noires ngày xưa. Tôi nhớ những đêm ngồi bên ly cà phê đen với người t́nh và bè bạn. Tôi trở lại băi sau hơn hai mươi năm xa cách. Băi sau vẫn c̣n ghi những kỷ niệm đau thắt ruột gan dù chiếc tàu mắc cạn không c̣n ở đó và căn nhà trắng trên đỉnh núi của cố nhân đă thay đổi chủ. Những ngày xa xưa đó là những ngày vô cùng êm đềm của tuổi thơ tôi dù nó cũng đầm đ́a hệ luỵ t́nh yêu .
Sau khi chúng tôi lễ Phật xong, sư trụ tŕ hướng dẫn chúng tôi đến pḥng dành riêng cho khách văng lai. Sư chỉ cho chúng tôi ba căn pḥng rộng răi, thoáng khí, đầy đủ gối, mền và từ bi bảo:
-Quư đạo hữu có thể nghỉ tạm qua đêm nơi đây mà không phải lo ngại ǵ cả. Sư bảo đảm sự an toàn cho quư vị.
Tôi không rơ sư ngụ ư ǵ qua từ an toàn nhưng giọng nói êm đềm, từ bi của sư có giá trị bảo đảm hơn tất cả những lời hứa hẹn mà tôi đă từng nghe. Tôi mê man nh́n ra biển rộng, thấy khung cửa sổ mênh mông như ḷng từ của bậc chân tu. Đây là lần đầu tiên chúng tôi đến viếng cảnh chùa, không biết rơ chúng tôi là ai mà sư hoan hỷ mời chúng tôi ở lại. Tôi không ngần ngại gật đầu:
-Dạ, nếu không có ǵ trở ngại cho chùa, chúng con xin được tạm nghỉ nơi đây.
Trong khi sư nhờ quư giới tử dọn dẹp pḥng ốc cho chúng tôi th́ ở dưới bếp cô Phật tử cũng chuẩn bị bữa ăn trưa. Sau thời kinh thường lệ trước khi thọ thực, quư sư bắt đầu độ ngọ và chúng tôi cũng được phép ngồi vào một bàn riêng. Nh́n một bàn đầy thức ăn với những đặc sản của miền biển, tôi vô cùng ái ngại. Tôi vốn sống đơn giản, không muốn ḿnh là mối bận tâm của một ai. Tôi càng ái ngại hơn nữa khi thỉnh thoảng sư chạy sang bàn chúng tôi nhắc ăn món này, ăn món nọ. Tôi cố gắng ăn nhưng không hề cảm thấy đói dù nửa ngày đi đường đă lấy đi của tôi khá nhiều năng lượng. Suốt thời gian đi hành hương trong mấy tuần lể ngắn ngủi về thăm quê, tôi cảm thấy một niềm vui thật lạ và chính niềm vui này làm tôi không thấy mệt cũng không thấy đói lại luôn đầy đủ sức khoẻ để vượt qua những đổi thay về giờ giấc, khí hậu. Tôi nâng niu từng phút giây gần gũi Phật, Pháp và chư tăng nên những sinh hoạt thường ngày như ăn, ngủ, nghĩ hầu như chỉ là thứ yếu đối với tôi.
Sau buổi ăn trưa chúng tôi đi dạo quanh biển và viếng một vài ngôi chùa trong tỉnh. Sư cẩn thận dặn ḍ chúng tôi cách tắm biển sao cho khỏi bệnh và được nhiều kết quả tốt đẹp cho sức khoẻ. Nghe những lời căn dặn của sư, tôi vô cùng xúc động. Những điều nhỏ nhặt như đem theo thức ăn, đồ uống xuống biển để khỏi phải chạy lên, chạy xuống … làm tôi liên tưởng đến h́nh ảnh một người cha chăm chút cho bầy con của ḿnh. Trong kinh Phật thường nhắc đến những câu chuyện tiền thân. Chúng ta đă từng là cha, mẹ, vợ chồng, con cái của nhau … Có thể trong một kiếp nào đó chúng tôi đă từng là con của sư chăng? Tôi nh́n lại sư thấy trên gương mặt sư một nét thật quen, h́nh như tôi đă gặp sư ở đâu đó. Nhưng đây là lần đầu tiên tôi đặt chân đến ngôi chùa này sau hơn hai mươi năm xa xứ và đây là lần đầu tiên tôi gặp sư vậy th́ sự quen thuộc đó từ đâu mà ra? Tôi chịu thua không nghĩ ra được.
Suốt buổi chiều ngồi nh́n mọi người vui đùa với sóng, tôi luôn lục t́m trong trí nhớ già nua của ḿnh những nét quen thuộc của sư nhưng đành chịu. Đợi một lúc nào đó đủ duyên, câu trả lời sẽ tự nó t́m đến với ḿnh. Đêm đến, khi mọi người đă vào pḥng chuẩn bị ngủ, tôi đứng ngoài hiên nh́n cảnh núi đêm. Tượng Phật mờ mờ trong bóng đêm và những tàng cây in bóng trên nền trời đen thẫm làm đêm thêm huyễn hoặc. Thời gian ở Đồi Lá tôi đă thấy thanh tịnh rồi mà giờ phút này đứng trong không gian tĩnh mịch này, tâm tôi càng thanh tịnh hơn. Tôi trao đổi vài câu chuyện vặt với sư rồi sư cũng lui về liêu thất. Nằm trong căn pḥng xa lạ, không nệm, không giường mà tôi nghe cảm giác thật gần gũi và nhất là vô cùng an lạc. Tôi không cảm nhận một sự sợ hăi nào. Sự êm đềm không đến từ cái giường êm, tấm nệm ấm mà đến từ không gian yên tịnh, không ô nhiễm. Tôi đă từng ở qua bao nhiêu khách sạn sang trọng mà chưa bao giờ có cái cảm giác êm đềm, lạ lẫm như thế này. Tôi nhận ra một cảm giác thật gần gũi, ấm cúng và nhất là được chở che như ở trong chính căn nhà của cha mẹ ḿnh. Lạ một điều là gần một giờ đêm mà mắt tôi ráo hoảnh. Tôi không khỏi ngạc nhiên v́ ngày thường tôi là người dễ ngũ. Nằm đâu là tôi ngủ đó và lúc nào, ở đâu tôi cũng có thể ngủ được không quan tâm đến tiếng động chung quanh hay ánh sáng dọi vào mắt, hay ngay cả thời tiết nóng, lạnh, mưa băo. Đầu vừa đặt xuống là hồn tôi đă chu du đến tận đâu đâu. Vậy th́ tại sao đêm nay tôi lại trăn trở? Cố gắng theo dơi hơi thở, cuối cùng tôi cũng chợp mắt được một chút. Khi tỉnh giấc, nh́n đồng hồ tay thấy mới hai giờ ba mươi sáng, tôi nhắm mắt cố ngủ lại nhưng đầu óc tỉnh táo như vừa mới uống xong ly cà phê đen thật đậm. Tôi ngồi dậy toạ thiền rồi đi kinh hành trong pḥng cho qua đêm. Tôi chợt nhớ mấy câu kinh lời vàng của đức Phật: Đêm dài cho kẻ thức. Đường dài cho kẻ mệt. Luân hồi dài cho kẻ ngu. Nhưng trong đêm nay làm kẻ thức một ḿnh tôi lại không thấy đêm dài mà h́nh như tôi sợ đêm sẽ qua đi. Tôi nghiệm ra lư do sự mất ngủ của ḿnh: tôi muốn tận hưởng sự an lạc ở chốn b́nh yên này. Tôi sợ phí phạm từng phút giây chợp mắt. Bốn giờ sáng từ chánh điện vọng lên giọng đọc kinh sang sảng của quư sư và giới tử. Tôi chạy vội vào pḥng rửa mặt, thay quần áo sạch sẽ và lên tụng kinh sáng. Mỗi câu kinh đọc tụng là một liều linh dược giúp tôi quên đời sống phiền luỵ của ḿnh. Công ăn, việc làm, đời sống, con cái là những sợi dây thít chặt ḿnh bổng như có ai vừa chặt đứt. Tôi thấy ḿnh thực sự xả ly và thực sự thở, từng hơi thở nhẹ nhàng, ra, vô, sinh, diệt rơ ràng. Sau thời kinh sáng chúng tôi ngồi thiền trong bóng tối. Và đêm trên núi đă đi qua trong an b́nh, tĩnh lặng. Phía dưới biển, chút màu đỏ của mặt trời vừa chớm xuất hiện. Tôi đứng bên cửa sổ mở rộng, hít thở vội vàng không khí trong lành của buổi sáng miền biển như sợ người khác sẽ giành hết của ḿnh.
Qua một đêm dài đối diện bóng đêm mà tôi vẫn thấy an lạc. Tôi ghi vào ḷng niềm tri ân sâu xa đối với sư trụ tŕ. Tôi ao ước ḿnh sẽ c̣n được nhiều đêm dài mất ngủ như thế này. Tôi không sợ những đêm thao thức như đêm trên núi cao này.
Ngày lên đường trở về Canada khi bước vào phi trường trí nhớ tôi chợt bừng lên h́nh ảnh của sư trụ tŕ. Bây giờ tôi hiểu ra sự quen thuộc ḿnh nhận thấy nơi sư. Hôm vừa xuống máy bay, tôi thấy một vị sư đi ngược về phía ḿnh. Tôi cung kính chấp tay đảnh lể và sư nhẹ nhàng Mô Phật trả lể. Tôi cuốn vào gịng người vội vă đi nhận hành lư và sư cũng lo nhận hành lư của sư. Cái duyên giữa sư và tôi thoáng qua trong chốc lát như thế. Làm sao ngờ được lại có phút tái ngộ với sư nơi ngôi chùa trên núi. Hơn lúc nào hết tôi tin vào thuyết duyên khởi của nhà Phật. Tôi cũng tin rằng hơn ba mươi năm tu tŕ trên núi sư đă tạo được cái nhân duyên độ một người Phật tử lạc loài là tôi.
Như Quang (Canada)